(Here is the list of all web pages from this
server, arranged by language (in 8 languages).
Choose the page that interests you by
dragging scroll bars, then click on this
page to run it:)
(The same list can be displayed from
"Menu 1" by clicking there on
"Menu 2".)
Here is the list of all my web pages from all servers.
These are arranged primarily by language
(i.e. as web pages in Polish,
English, German,
French, Spanish,
Italian, Greek, and
Russian.) For each language web pages are
arranged by their subjects.
Choose the page that interests you by dragging scroll bars, then click on this
page to run it:
(The same list can be displayed from
"Menu 1" by clicking over there on
"Menu 4".)
Motto:
"There came a man
who was sent from God;
his name was John.
He came as a witness
to testify concerning
that light, so that
through him all men
might believe. He
himself was not the
light; he came only
as a witness to the
light. The true light
that gives light to
every man was coming
into the world. He
was in the world,
and though the world
was made through him,
the world did not
recognize him. He came
to that which was his
own, but his own did
not receive him. Yet
to all who received him,
to those who believed
in his name, he gave
the right to become
children of God — children
born not of natural descent,
nor of human decision
or a husband's will,
but born of God.
The Word became flesh ..."
(Quotation from the Biblical Evangel of St.
John 1:6-14.)
My name is Jan (i.e. a Polish spelling for John), and welcome
to my ethnic web page which presents mainly old stories about
churches of Milicz. Only a small proportion of what is presented
on this web page originates either from my personal life
experience, or from scientific research which I carry out.
The majority of information provided here originate from stories
of old-timers which I overheard in years of my youth and which I
am repeating here.
How much correct are these stories
of old-timers that I overheard in my
childhood, I am unable to estimate.
Some of them were quite extraordinary
and controversial. For example, at the
beginning of 20th century the folklore
of the vicinity of Cieszków, Stawiec,
and Wszewilki cla8imed, that operated
in there someone named "Sapieha" - who
supposedly was a "wizard" - i.e. a male
version of "witch". (According to this
folklore, a "wizard" supposed to be a
creature with supernatural powers,
similar to powers of present "UFOnauts",
or the magician David Copperfield.
Typically they had a character that
was extremely hostile towards people.
These creatures used to enjoy torturing,
persecuting, and inflicting suffering
to people. The only difference between
them, and other "supernatural" creatures
known then and called "devils", was that
"wizards" lived amongst people, looked
exactly the same as people do, and
everyone around them knew them as well
as knew their past. Therefore people
considered them to be humans who
only acquired supernatural powers
through studying secret knowledge
from "forbidden books". However,
in present times when we already
know well that there is a race of
evil UFOnauts which looks identically
to humans, and agents of which are
changed for selected people after
undergoing appropriate plastic
surgery - so that they can spy
and control humanity better,
now we would rather consider these
"wizards" to be so-called
changelings.)
Still in times of my youth, means
in late 1940s and early 1950s, at
that are children were scared by
whispered warning "Sapieha flies"
(he supposedly used to fly like
a huge bat - so he was a blueprint
for characters from the American
movie "Batman"). More information
about the "wizard" named Sapieha
is provided in item #F1 below on
this web page. Other stories of
old-timers are more verifiable.
For example the story, that by
the present dam on the Barycz
river there used to be an old
watermill, I was verifying myself
as a teenager. In fact I saw
remains of a dam, pond, waterwheel,
etc., still then existing in there.
Similarly various facts support old
stories that one of branches of the
ancient "Amber Route" passed by the
present Krotoszyńska Street of Milicz,
and then via this dirt road to Stawiec.
(I.e. the same dirt road by which
just after the World War Two four
nameless graves of German soldiers
were left, described on the web page
with the story of the
Battle of Milicz.)
The fact which supports this, is the
significant lower level of this dirt
road to Stawiec, in comparison to the
level of fields that surround this
road. In some places the level of
this road is lower by almost 2 meters
in comparison to the level of fields
surrounding this road. This in turn
means, that this extremely old road
was intensely used for very long time.
Such a long use, combined with the
location of it on a small slope,
caused that the level of it was so
much lowered after all these years.
(Notice that the same folklore states
that another branch of the "Amber Route"
led by the very old church in
Wszewilki.)
Part A:
Introductory information of this web page:
#A1.
What is the goal of this web page:
The major goal of this ethnic web page
about the church of St. Andrea Bobola
(in Polish "pod wezwaniem Świętego
Andrzeja Boboli") and also about other
churches of Milicz, is to present
folkloristic stories on their subject.
Means it is to describe "what old-timers
used to tell about these churches".
A lot of information provided on this
web page would be very difficult to
verify in historic sources. Until
today no much documents survives
which would support these stories.
However, still it is worth to learn
what the verbal folklore tradition
used to tell us about these churches.
An additional goal of this web page is
to indicate links to other web pages
which have a similar subject areas
as this one. The most vital amongst
these other web pages is the page about
the village of
Wszewilki.
It describes further details about
these churches of Milicz, especially
about this extremely old Roman church
from the village Wszewilki near Milicz.
Another web page also on the subject
similar to this one, is the web page
about
sightseeing in Wszewilki and Milicz
(unfortunately it still awaits to be
translated into English). In item #8.2
that web page describes "unofficial
sight-seeing tracks" within and around
the village of
Wszewilki.
One of these "tracks" allows to see
a huge hole in the ground which is
left until today after the removal
of very old Roman church of Wszewilki,
together with several levels
of cellars which in past existed under
this old church. Other web page, also
on a similar topic, is about
Wszewilki of our tomorrow".
It describes my dreams about the future
rebuilding of the original central square
of Wszewilki - including also this old
Roman church that originally existed
in there.
Part B:
Conditions in which churches of Milicz operated:
#B1.
Milicz - the town of "hotel services" for the ancient so-called "Amber Route":
According to what was explained
on the web page about
Milicz,
by being a kind of "hotel town"
on a hugely important ancient
"Amber Route", with the elapse
of time Milicz has transformed
in to a provider of all types
of services for travelers. It
provided travelers with hotel
and accommodation services, it
protected them, it supplied them
in food, horses, and spare parts,
it also supplied spiritual services.
Merchants and travelers stayed
for night in Milicz, rested in
there, ate, drink, make sales,
refurnished their supplies, repaired
damaged equipment, buried their
dead, while in times when the
Christianity spread over the
Europe, also prayed in churches
of Milicz for a happy course and
outcome of their trips. So churches
in Milicz were not only places of
prayers for locals, but additionally
provided vital spiritual services
for numerous travelers who passed
through this town. So Milicz has
relatively lot of churches (and
cemeteries) in relationship to
the number of its inhabitants.
According to my present state of
knowledge on this subject, in
Milicz itself almost always were
two churches and two cemeteries
working simultaneously, while after
1714 there were three of these.
Furthermore, two further churches
were available not far from Milicz,
namely in nearby Wszewilki and in
Karlow. Brief descriptions of histories
of these five churches of Milicz and
the vicinity of it are provided in
part C of this web page. The biggest
out of these 5 churches with the
elapse of time become the church
of St. Andrea Bobola, to the
description of which this web page
is devoted.
The reader perhaps may ponder, how such
a small place as Milicz could have 5
churches. The reply to this is provided
by the analysis of this Amber Route which
passed through Milicz. This is because
Milicz lied on a branching point of that
route. From the northern gate of Milicz
(Called the Gniezno Gate) emerged a branch
of the Amber Route which led to a nearby
village Stawiec, then through Rawicz,
Poznań, Gniezno, until Gdańsk. In turn
from the eastern gate of Milicz emerged
another branch of the Amber Route. This
one led through a bridge on Barycz which
existed by the old watermill of Milicz,
then through the villages of Wszewilki,
Pomorsko, to Cieszkow, Zdun and further
to Gniezno and Gdańsk. On the other side
of Milicz this Amber Route also branched.
This branching was located by the church
of St. Anna in Karlow. (In old times on
every crossing of vital tracks churches
and chapels were build. They performed
many functions. For example they served
as a unique kind of "traffic signs",
they attracted local people - so that
travelers always had someone to ask
for further way, they provided a shelter
in case of bad weather, they calmed
travelers spiritually, etc.) One
branch of the Amber Route led from the
church of St. Anna towards the south
via Oleśnica. The second branch led
towards the south through Trzebnica
and Wrocław. Because of these branches
of the Amber Route located in Milicz,
this town become an important point
for travelers. Many of them stayed in
in Milicz for some time. So "spiritual
services" were very sought for in there.
Part C:
History of five churches of Milicz:
W latach od 1290 do 1358 właścicielem
grodu i kasztelanii milickiej był biskup wrocławski. Nie powinno więc dziwić,
że posiadając taką religijną tradycję, a także będąc "miastem usług hotelowych"
dla podróżnych z bursztynowego szlaku, przez większość swego istnienia niewielki
Milicz posiadał aż dwa kościoły. Tylko na początku swego istnienia posiadał
on jeden kościół, zaś w latach od 1714 do 1945 w samym Miliczu działały aż
trzy kościoły. Niezależnie od tych, w dwóch wsiach najbliższych Miliczowi,
mianowicie w Karłowie i Wszewilkach, istniały dwa dalsze kościoły.
W sumie więc Milicz i okolice posiadały aż pięć odmiennych kościołów.
Pierwszy kościół milicki zbudowany został jeszcze w czasach kiedy Milicz
przyjmował kształt miasta i budował sobie mury obronne. Był on zbudowany
z tzw. "rudy darniowej". Natomiast drugi kościół milicki zbudowany został
już z cegły prawdopodobnie około połowy 14 wieku. Każdy z obu tych kościołów
milickich w toku dziejów raz zmienił swoją lokację. Przeglądnijmy teraz krótko
ich dzieje.
Uwaga. W punkcie #8.4 odrębnej strony internetowej
"Wszewilki-Milicz"
opisany jest dokładnie okrężny szlak wędrowny po historycznie interesujących
miejscach miasta Milicza i pobliskiej wsi Wszewilki. Podążanie owym szlakiem
pozwala na zwiedzanie dzisiejszych pozostałości po kościołach Milicza. Jeśli
więc ktoś planuje przejazd przez Milicz, wówczas być może warto aby zabrał
ze sobą w podróż fragment wydruku z owej strony
"Wszewilki-Milicz".
#C1.
Pierwszy milicki kościół pod wezwaniem Świętego Michała Archanioła:
Najwcześniejsze wzmianki o pierwszym katolickim
kościele Milicza pochodzą z 12 wieku. Już w owych czasach Milicz posiadał
nie tylko własny kosciół, ale i własnego księdza. W dokumentach pisanych
zachowało się nawet jego imię. Ten pierszy kościół Milicza zlokalizowany
był w obrębie milickich murów obronnych, w pobliżu wschodniej bramy
do miasta, na niewielkim placyku pełniącym funkcję cmentarza. Placyk ten
przylegał bezpośrednio do rynku Milicza w jego północno-wschodnim
narożniku. Zlokalizowanie i wygląd tego placyku-cmentarza i pierwszego
milickiego kościoła faktycznie imitowały więc układ rynku we Wrocławiu,
a także rynku w Paczkowie. Wszakże we Wrocławiu w północno-zachodnim
narożniku jego rynku znajduje się kościół Świętej Elżbiety Węgierskiej,
zaś w północno-wschodnim narożniku podobnie stary kościół. Oba te
wrocławskie kościoły też położone są na podobnym małym placyku,
które oryginalnie też były przykościelnym cmentarzem. Wszystko też
wskazuje na to, że w owych czasach wszystkie miasta Dolnego Śląska
budowane były dokładnie według jednego (takiego właśnie) planu,
z kościołem i cmentarzem na północno-wschodnim narożniku ich rynku.
Miniaturowy cmentarzyk który otaczał pierwszy kościół milicki bardzo
szybko się zapełnił. Wszakże w owych czasach wielu ludzi umierało
w podróży, bądź to na wskutek ran odniesionych w starciach z bandytami,
bądź też z powodu trudów poróży i braku higieny. (Osobiście wierzę,
że w owych czasach na milickich cmentarzach chowane było więcej
podróżnych niż rodzimych mieszkańców Milicza.) Wkrótce więc ten mały
cmentarzyk musiał zostać przeniesiony poza obręb murów obronnych
miasta. Jego nowe zlokalizowanie nastąpiło niedaleko od owego kościółka,
jednak już poza wschodnią bramą miasta, czyli w miejscu w którym
obecnie znajduje się "mały" kościółek milicki pod wezwaniem Świętego
Michała Archanioła. W swojej nowej lokalizacji ów cmentarz również
nie był używany zbyt długo, bowiem szybko się zapełnił. Przebiegająca
za nim rzeka uniemożliwiała zaś jego powiększanie. Niedługo potem
ten wschodni cmentarz milicki musiał więc zostać ponownie przeniesiony
w trzecią z kolei jego lokację, tym razem umiejscowioną na zachodnie
pobocze wylotowej drogi z Milicza do Wrocławia, czyli w miejsce gdzie
obecnie znajduje się kościół Świętego Andrzeja Boboli z "Fot. #2 (29)".
Z czasem poszerzono go również i na wschodnie pobocze tej samej
drogi wylotowej z Milicza, w obszar gdzie przez długi czas po wojnie
znajdował się budynek milickiej poczty. W rezultacie owego poszerzenia,
w XVII wieku droga wylotowa z Milicza do Wrocławia wyglądała podobnie
jak słynna "Via Appia" pod Rzymem - znaczy po obu jej stronach
znajdowały się ówczesne milickie cmentarze. (Obecnie w miejscach
owych cmentarzy znajdują się budynki mieszkalne - nic dziwnego że
w czasach mojej młodości mieszkający niektórych z owych budynków
opowiadali że w nich nocami "straszy".)
Ten pierwszy kościół
milicki, podobnie jak pozostałość oryginalnej zabudowy Milicza,
wymurowany był z brył rudy darniowej. Ponadto był on zbudowany
na kształt semi-obronnej warowni romańskiej, z niskim sufitem,
grubymi murami i z maleńkimi okienkami strzelniczymi. Kiedy więc
Milicz dorobił się własnej cegielni, kościół ten przestał się podobać
mieszkańcom miasta. Postanowili więc go przenieść w nowe miejsce
i zlokalizować w nowej, upiększonej budowli. W 15 wieku Miliczanie
wybudowali więc sobie bardziej "nowoczesny" kościół gotycki.
Po zbudowaniu przenieśli też do niego swój pierwszy kościółek,
zaś puste już mury starego kościoła wkrótce potem rozebrali.
Miejsce jakie on zajmował udostępniono później pod budowę
kamieniczek. Obecnie więc ani ów pierwszy kościółek Milicza,
ani też jego miniaturowy cmentarzyk, już nie istnieją w ich
oryginalnej lokacji. Obecnie na ich miejscu stoją kamieniczki
mieszkalne. Jedyna widoczna do dzisiaj po nich pozostałość,
to owo jakby nielogiczne poszerzenie ulicy wylotowej przy
północno-wschodnim kącie milickiego rynku.
W swojej nowej,
drugiej już lokacji i wersji architektonicznej, ten pierwszy kościół
Milicza wybudowany był z cegły w stylu gotyckim. Wzniesiono
go w 15 wieku na obszarze owego drugiego cmentarza Milicza.
W czasie budowy tego kościoła cmentarz ten nie był już używany.
Oczywiście, po przeniesieniu na nową lokację, ów pierwszy kościół
Milicki pozostawał świątynią Rzymsko-Katolicką. Z czasem jednak
również i on stał się przestarzały i nie sprawiał dobrego wrażenia
na przejezdnych. Dlatego na jego miejscu w 1821 roku zbudowano
nowy neorenesansowy kościółek pod wezwaniem Świętego Michała
Archanioła. Podczas budowy tego nowego kościoła, starego
całkowicie nie zburzono. Do dzisiaj zachowało się z niego prezbiterium,
podziemna krypta, oraz chrzcielnica z 1561 roku. Owa kolejna,
historycznie trzecia już wersja architektoniczna oryginalnego kościoła
Milicza, zbudowana w 1821 roku, do dzisiaj służy wiernym stojąc
nieopodal rynku przy wschodnim obrzeżu miasta, niedaleko od
byłej wschodniej bramy do miasta (obecnie już nieistniejącej).
#C2.
Drugi milicki kościół pod wezwaniem Świętego Jerzego:
Około XIV wieku, biskup wrocławski wybudował drugi kościół
Milicza. Przy jego budowie uwzględniono potrzeby duchowe
licznych podróżnych przejeżdżających przez Milicz, a także
fakt że oryginalny kościół był wówczas już dosyć stary. Ten
drugi kościół Milicza zbudowany był już z cegły. Zlokalizowany
on został w południowo-wschodniej części starego miasta,
w miejscu jakie obecnie zajmowane jest przez uliczkę biegnącą ku
dawnym łazienkom (czyli na wprost późniejszej siedziby milickiej
straży pożarnej). Na przełomie XIX i XX wieku kościół ten stał
się już tak przestażały, że uznano go za nie nadający się do
dalszego użycia. Można się więc domyślić, że około lat 1930-tych
zapewne przeniesiono go do nowej lokacji oraz do nowego
budynku. Jego zaś stare, puste już mury z dawnej lokacji
zostały rozebrane na długo przed drugą wojną światową.
W miejscu uwolnionym po rozebraniu tego drugiego kościoła
Milicza nie wybudowano już jednak kamieniczek (tak jak uczyniono
to po rozebraniu pierwszego kościoła), a owo wolne miejsce
przeznaczono na stworzenie jeszcze jednej ulicy wylotowej
z miasta, która wiodła do coraz popularniejszych wówczas
łazienek. Czy nowa lokacja tego drugiego kościoła znajdowała
się w Miliczu, czy też gdzieś poza Miliczem, tego narazie nie
zdołałem ustalić, chociaż pracuję nad znalezieniem odpowiednich
informacji. Wiem jedynie, że mniej więcej w czasach kiedy go
rozebrano, czyli około lat 1930-tych, w Miliczu pojawiła się
jeszcze jedna mała świątynia, zlokalizowana naprzeciwko
głównego wejścia do ówczesnych (przedwojennych) koszar
wojskowych w Miliczu. Czy była ona jednak owym przeniesionym
drugim kościołem Milicza, czy też zupełnie inną świątynią,
tego narazie mi też nie wiadomo. Owa mała świątynia z lat
1930-tych, przestała być używana zaraz po drugiej wojnie
światowej. W latach tuż po wyzwoleniu służyła ona jako
magazyn wojskowy. Potem w latach 1960-tych została
przebudowana na dom towarowy (nazywany wówczas
"WDT" czyli "Wiejski Dom Towarowy"). Jak widać, o
historycznie drugim kościele Milicza obecnie niewiele
jest nam wiadomo. Wszakze jego mury zostały rozebrane
jeszcze gdzieś w latach 1930-tych. Z kolei jego zawartość
i rejestry pisane zostały gdzieś przeniesione i z czasem
zapewne zaginęły.
#C3.
Trzeci milicki kościół pod wezwaniem Świętego Andrzeja Boboli:
Niezależnie od powyższych dwóch
oryginalnych kościołów katolickich
Milicza, w 1714 miasto to zbudowało
sobie jeszcze jeden kościół. Był nim
właśnie ów kościół ewangelicki, w
1945 roku przemianowany na kościół
rzymsko-katolicki i używany pod
wezwaniem Świętego Andrzeja Boboli
(czyli ten, któremu poświęcona jest
cała niniejsza strona).
Warto przy tym wspomnieć tutaj, że początkowych latach 20 wieku, Milicz
zamieszkiwany był przez zdecydowaną większość ewangelików. Omawiany tu
kościół ewangelicki był więc wówczas ogromnie popularny, zaś oba kościoły
katolickie niemal puste. Katolików pozostało wtedy w Miliczu już tak
mało, że wszyscy z nich znali się nawzajem po imieniu, zaś w niedziele
po mszach świętych spotykali się przy kawie i ciastkach w jednym ze swoich
domów. Faktycznie to katolikami pozostali wówczas niemal wyłącznie ludzie
polskiego pochodzenia ciągle zamieszkujący okolice Milicza - najwięcej z
nich na Wszewilkach (chociaż w owych czasach na codzień ludzie ci używali
już tylko języka niemieckiego).
Interesujące
pytanie jakie zawsze sobie zadaję w sprawie opisywanego tutaj
kościoła Św. Andrzeja Boboli, to czy jego historycznie niezwykle
korzystny los, nie wynika czasem z dobrego "Feng Schui" miejsca
w jakim został on zbudowany. Wygląda bowiem na to, że odwrotnie
niż warowny zamek milicki - który zbudowany został w miejscu
o "złym Feng Schui" i stąd zawsze gnębiły go najróżniejsze kłopoty,
kościół Świętego Andrzeja Boboli zbudowany został w miejscu o
ogromnie "dobrym Feng Schui", a stąd w toku dziejów zawsze
zdaje się go spotykać szczęśliwy dla niego przebieg wydarzeń.
Inne pytanie jakie również się wiąże z tym kościołem, to czy
wzmiankowana w punkcie #E2 poniżej naturalna zdolność jego
podziemi do powodowania samoczynnej mumifikacji, tj. do
działania jak wnętrze piramid egipskich, również przypadkiem
nie wynika z owego jego położenia w miejscu o "dobrym Feng Schui".
#C4.
Podmilicki kościół w Karłowie pod wezwaniem Świętej Anny:
Niektórzy ludzie włączają do listy kościołów milickich także
kościółek Świętej Anny w Karłowie pod Miliczem. Kościółek
ten postawiony został w latach 1807-1808 w pobliżu rozwidlenia
dwóch prastarych dróg głównych na południe, z których jedna
wiodła do Wrocławia, zaś druga do Oleśnicy. Miejsce w jakim
go postawiono słynne kiedyś było z wielu "cudów" i objawień.
(W obecnych czasach tłumaczone one byłyby jako częste
obserwacje wehikułów UFO i UFOnautów.) Dla upamiętnienia
owych objawień, w ostatnią niedzielę lipca od niepamiętnych
czasów odbywały się przy tym kościółku doroczne odpusty.
Więcej danych na temat kościółka Świętej Anny w Karłowie
zaprezentowanych jest na stronie o
Miliczu.
Fot. #1 (20):
Kościółek Świętej Anny w Karłowie pod Miliczem.
Fotografia z lipca 2004 roku. To tutaj w przeszłości miały miejsce liczne
cuda, cudowne uzdrowienia, oraz przywrócenia płodności. Pokazane są
drzwi wejściowe do kościółka, fotografowane w kierunku od północy ku
południu. Za owym kościółkiem rósł kiedyś bardzo stary dąb, na którego
konarach zaobserwowane były trzy niezwykłe istoty (dziś byśmy je wzięli
za trzech UFOnautów). Dąb ten był później źródłem wielu cudownych
uzdrowień. Na prawo od tego kościółka znajdował się kiedyś "anielski
kamień" z dziwnymi wytopieniami jakby technologicznego pochodzenia.
On również z czasam stał się obiektem kultu. Twierdzono o nim kiedyś,
że też jest źródłem uzdrowień, oraz że przywraca płodność. Niestety,
pomiędzy 1981 a 2004 rokiem, kamień ten tajemniczo zniknął ze swego
poprzedniego miejsca. Być może, że to ten sam kamień, który obecnie
zakopany jest pod krzyżem widocznym po lewej stronie powyższego zdjęcia,
oraz pokazanym w powiększeniu na fotografii 21 ze strony o mieście
Miliczu.
(Jednak ja osobiście nie byłem w stanie ani go rozpoznać po wyglądzie
zewnętrznym, ani też wykopać z ziemi i sprawdzić czy posiada on znane
mi technologiczne wytopienia. Nie odnotowałem też w jego pobliżu żadnych
lądowisk UFO jakie potwierdzałyby że UFOnauci nadal się nim interesują.)
* * *
Notice that you can see the enlargement
of each illustration from this web site. For this, it suffices to click
on this illustration. Furthermore, most of the internet browsers that you
may use, including the popular "Internet Explorer", allow also to
download each illustration
to your own computer, where it can be looked at, reduced or enlarged
to the size that you may want, or printed with your own graphical software.
Jeśli do listy kościołów milickich włączyć także mały kościółek
Świętej Anny w Karłowie pod Miliczem, wówczas na tej samej
zasadzie włączyć też trzeba prastary kościółek katolicki we
Wszewilkach. Kościółek z Wszewilek oryginalnie stał w pobliżu
krzyżowania się dwóch głównych dróg przez Wszewilki, mianowicie
starej drogi wiodącej z Milicza do Sulmierzyc, oraz starej drogi
wiodącej z Pomorska do młyna wodnego na Baryczy i dalej przez
most istniejący kiedyś koło owego młyna aż do Milicza. Początkowo
był on otoczony maleńkim cmentarzem, który jednak szybko
się zapełnił. Kiedy zaś cemtarz ten przestał być używany z
powodu owego zapełnienia, popadł on w ruinę i stopniowo
zaniknął. Kościółek we Wszewilkach został rozebrany podczas
budowy linii kolejowej przez Wszewilki, co nastąpiło na krótko
przed 1875 rokiem. Gruzy owego kościoła i jego głębokich piwnic, jak
również cały materiał z otaczającego ten kościółek maleńkiego
cmentarza, zużyto wówczas na budowę nasypu kolejowego biegnącego
pomiędzy Wszewilkami i stacją w Miliczu. Kiedyś starzy ludzie
twierdzili, że nietypowo duża liczba śmiertelnych wypadków
na owym krótkim odcinku kolei wynika właśnie z faktu,
że grzebie on w sobie resztki doczesne wielu byłych mieszkańców
Wszewilek którym zakłócono ich wieczny spoczynek. Obecnie
w miejscu gdzie kiedyś stał ten kościół widnieje jedynie ogromny
dół wyrobiskowy. W chwili gdy kościół ten rozbierano nie był
on już używany od około 100 lat. Prawdopodobnie był on
wówczas najstarszym ciągle stojącym budynkiem okolic Milicza.
Dokładne miejsce w którym znajdował się
prastary kościółek we Wszewilkach jest
do dzisiaj dobrze widoczne. Powodem są jego
kilku-kondygnacyjne piwnice. Aby podczas
jego usuwania usunąć również i pozostałości
owych piwnic i fundamentów, w miejscu
w którym on kiedyś stał wykopać musiano
ogromną dziurę. Dziura ta istnieje tam
do dzisiaj. Położenie więc owego kościółka
daje się rozpoznać po sprawdzeniu gdzie
tamta dziura jest najgłębsza. Jego dokładna
lokacja wkazana jest w punkcie #8.2 strony
internetowej o
zwiedzaniu Wszewilek i Milicza,
a także w punkcie #E2 strony internetowej o wsi
Wszewilki.
Dokładna data zbudowania kościółka we Wszewilkach
nie jest mi znana. Jednak z opisów jego wyglądu jakie
kiedyś słyszałem wnoszę że był on bardzo stary - być
może nawet tak stary jak oryginalny kościół pod
wezwaniem Świętego Michała Archanioła w Miliczu.
Definitywnie był on zbudowany na sporo przed XIV
wiekiem, bowim materiałem użytym do jego budowy
była "ruda darniowa". Z kolei użycie rudy darniowej
do budowy kościoła oznacza, że budowany on był
jeszcze przed 14 wiekiem, czyli przed czasem kiedy w okolicach
Milicza zaczęła działać pierwsza cegielnia w dzisiejszym
Stawcu. Kiedyś opowiadano, że kościółek we Wszewilkach
był niską budowlą wymurowaną z rudy darniowej.
Wyglądał on niemal jak twierdza z maleńkimi
okienkami jak strzelnice. Jego główna oś zorientowana
była ze wschodu na zachód, z ołtarzem po stronie
wschodniej zaś wieżą od zachodniego końca.
Miał on nieco odstającą z głównego budynku
wieżę z dzwonem. Wieża ta była dość
interesująca, bowiem w dolnej swej części
rozszerzała się liniowo, tak jak czynią to
niektóre stare kominy. U góry miała rodzaj
jakby kozła z belek, na którym powieszony
był dzwon (dzwon ten nie był okryty dachem).
Niektóre inne informacje na temat owego kościółka
z Wszewilek zawarte są również w punktach #1, #2,
oraz w podpisie pod zdjęciem "Fot. #5", ze strony
internetowej o wsi
Wszewilki.
Jedna ciekawostka z ludowych opowiadań
na temat prastarego kościółka romańskiego
z Wszewilek może być sprawdzalna. Mianowicie
twierdziła ona, że w początkowym stadium
swego istnienia kościółek ten miał być
również używany w celach obronnych.
Kiedy bowiem zbliżało się niebezpieczeństwo
okoliczni mieszkańcy barykadowali się
właśnie w tym kościółku. Aby zaś umożliwić
ewentualną ucieczkę w przypadku ataku lub
oblężenia, z piwnic owego kościółka miał
wychodzić niewielki tunel. Tunel ten miał
prowadzić aż do jednego z grobowców na
wszewilkowskim cmentarzu. W grobowcu owym
miało się znajdować sekretne wyjście
z tego tunelu. Tunel ten podobno miał
przebiegać tylko kilka metrów na wschód
od starej drogi, która kiedyś prowadziła
od drzwi wejściowych wszewilkowskiego
kościółka, do centrum wszewilkowskiego
cmentarza. (Ta stara droga opisana jest
w punkcie #8.2 strony o
zwiedzaniu Wszewilek i Milicza,
oraz w punkcie #3 strony internetowej o wsi
Wszewilki.)
Tunel ten miał się znajdować tylko jakieś
2 metry pod powierzchnią ziemi. Podobno
miał on być na tyle niski, że aby nim
uciekać trzeba było się poruszać na
czworakach. Warto tu dodać, że niniejsza
folklorystyczna informacja powinna być
naukowo sprawdzalna. Jeśli bowiem tunel
taki faktycznie tam istniał, wówczas
obecnie ciągle powinno dać się wykryć
jego pozostałości.
W związku z tamtym rozebraniem kościółka
we Wszewilkach w ramach budowy linii
kolejowej przez Wszewilki, warto zadać
sobie pytanie: gdzie podziały się jego
księgi oraz niektóre wyposażenie, np.
dzwon. Wiadomo, że w owych czasach miano
zwyczaj przenoszenia takich cenności
ze starego kościoła do jakiegoś właśnie
nowo-budowanego. Ponieważ na krótko przed
rozebraniem kościółka we Wszewilkach
właśnie został zbudowany kościół Św.
Anny w Karłowie, posądzam, że owe cenności
z Wszewilek wylądowały wówczas albo w
tym kościele Św. Anny z Karłowa, albo
też w już wtedy ustabilizowanym "małym"
kościółku katolickim Milicza (pod wezwaniem
Świętego Jerzego). Być może warto byłoby
sprawdzić rok odlania dzwonu kościoła
Św. Anny (w dawnych czasach istniała
bowiem tradycja trwałego wypisywania
tego roku na modelu odlewanego dzwonu).
Jeśli bowiem rok ów jest znacznie
wcześniejszy niż lata 1807 do 1808 -
kiedy to budowano kościół Św. Anny,
wówczas najprawdopodobniej dzwon ten
faktycznie jest dawnym dzwonem kościółka
katolickiego we Wszewilkach.
Część D:
Fakty historyczne na temat kościoła Świętego Andrzeja Boboli w Miliczu:
#D1.
Historia kościoła Świętego Andrzeja Boboli w Miliczu:
Kiedy na mocy układu altransztadzkiego z cesarzem Austrii z
1707 roku, postanowiono wybudować 6 kościołów "Łaski"
dla śląskich ewangelików, wybór dla umiejscowienia
jednego z nich padł właśnie na Milicz. W owym czasie
Milicz ciągle stanowił bowiem ważne centrum usług
hotelowych dla ludzi podróżujących pomiędzy południem
i północą Europy. Pieniądze na budowę tego kościoła
ufundował margrabia Henryk Maltzan, ówczesny właściciel
pałacu w Miliczu i okolicznych dóbr. Na zlokalizowanie
kościoła wybrano miejsce w którym kiedyś stała prastara
drewniana kaplica cmentarna, jaka jednak przestała już
istnieć długo przed podjęciem budowy tego kościoła.
Wokół owej kaplicy rozciągały się niezabudowane tereny
średniowiecznego cmentarza milickiego, w owym czasie
również już nie używanego. (Cmentarz jaki w czasach
budowy tego kościoła był używany, mieścił się po przeciwnej
stronie drogi do Wrocławia, w obszarze który po drugiej
wojnie światowej zajmowany był przez budynek poczty,
posterunek milicji, szkołę podstawową nr 1, oraz dawny
szpital miejski.) Na rozlokowanie nowobudowanego
kościoła, plebanii, budynków pomocniczych, oraz
przykościelnego terenu przydzielono więc cały obszar
owego byłego średniowiecznego cmentarza. Margrabia
Henryk Maltzan, który ufundował ów kościół, nakazał także
zbudować tajny tunel podziemny wiodący z jego pałacu
do piwnic tego kościoła. Tunel ten był ciągle przechodni
w czasach zaraz po drugiej wojnie światowej. Jednak
potem został zamurowany. Miał on połączenie z całą
siecią średniowiecznych lochów i tuneli podmilickich.
#D2.
Budowa kościoła Świętego Andrzeja Boboli w Miliczu:
Budowę kościoła ewangelickiego w Miliczu rozpoczęto w 1709
roku. Projekt wykonał G. Hoffmann z Oleśnicy. Kościół
zorientowano na linii wschód-zachód, z ołtarzem zwróconym
na wschód, zaś kwadratową wieżą o wyskości 49 metrów
postawioną po stronie zachodniej. Kościół otrzymał
wystrój barokowy o konstrukcji ryglowej założonej na
planie krzyża greckiego. Jest jednonawowy, z wielobocznym
prezbiterium, oraz całym szeregiem późniejszych
przybudówek na parterze. W środku posiada trzy kondygnacje
drewnianych ampor. Większość jego dachów jest dwuspadowa,
jednak w kilku miejscach posiada on dachy trójspadowe.
Jego kwadratowa wieża zakończona jest trójkondygnacyjnym
hełmem, jaki swoim wyglądem wiernie imituje konfigurację
niezespoloną sprzężoną z całego szeregu wehikułów UFO
drugiej generacji - po szczegóły patrz podrozdział F3.1.3
z monografii [1/4]. (UFO drugiej generacji wyróżniają się
ośmiobocznymi komorami oscylacyjnymi użytymi do ich
napędu.) Budowę tego kościoła ukończono do 1714 roku.
W 1718 roku wyposażony on został w 33-głosowe organy
o bardzo pięknym brzmieniu, wybudowane przez W. Sauera.
Organy te ufundował baron Salish. Kościół posiadał też
własną plebanię i budynki pomocnicze. Jako kościół
ewangelicki służył on aż do zakończenia drugiej wojny
światowej. Zaraz po drugiej wojnie światowej w 1945 roku
przemianowano go na świątynię Rzymsko-Katolicką
pod wezwaniem Świętego Andrzeja Boboli i oddano
w gestię biskupa wrocławskiego.
Fot. #2 (29):
Były kosciół ewangelicki z Milicza. Został on
zbudowany w stylu architektonicznym jaki po
angielsku nazywa się stylem "tudor". (Polacy
ów styl architektoniczny zwykle nazywają "Mur
Pruski".) Ciekawostką tego stylu jest, że
najprawdopodobniej oryginalnie wywodzi się on
z chałupniczej zabudowy pobliskiej wsi Wszewilki,
a dopiero potem został podpatrzony i skopiowany
przez akademicko edukowanych architektów - co
wyjaśniłem dokładniej w punkcie #7 strony internetowej
o wsi
Wszewilki.
(Odnotuj, że w Menu
wskazana jest odrębna strona internetowa o nazwie
Wszewilki-Milicz
która stara się koordynować zwiedzanie miasta Milicza
i pobliskiej wsi Wszewilki. Strona owa wskazuje nieoficjalne
szlaki wędrowne wzdłuż których można zwiedzać co ciekawsze
obiekty historyczne obu tych miejscowości, włączając w to
kościoły Milicza opisane na niniejszej stronie internetowej.
Podaje dane kontaktowe do tamtejszych miejsc noclegowych.
Ponadto wskazuje także najbardziej korzystne daty zwiedzania
tych miejscowości. Warto więc zaglądnąć do owej strony jeśli
kogoś zainteresuje historia opisywanych tutaj miejsc i obiektów.)
Obecnie kościół z powyższej fotografii jest świątynią
Rzymsko-Katolicką pod wezwaniem Świętego Andrzeja
Boboli (dawniej Świętego Krzyża). Powyższa fotografia
pochodzi z 2003 roku. Wykonana została przy obiektywie
aparatu skierowanym ze wschodu na zachód. Na pierwszym
planie pokazuje więc wschodnią ścianę prezbiterium kościoła,
za którą znajduje się jego ozdobnie rzeźbiony, starodawny ołtarz.
Lokalizacja tego kościoła pokrywa się
z miejscem gdzie przed nim stała stara
kaplica cmentarna, natomiast w czasach
poprzedzających założenie w owym miejscu
milickiego cmentarza - stała jeszcze
starsza "kaplica drogowskazowa" wyznaczająca
miejsce gdzie od drogi do Trzebnicy oddzielała
się droga do Sułowa i do Żmigrodu.
#D3.
Słynna późno-barokowa ambona i chrzcielnica z kościoła Świętego Andrzeja Boboli w Miliczu:
Z czasem
omawiany kościół zasłynął z bardzo pięknej późno-barokowej
ambony oraz chrzcielnicy z 1720 roku. Jednak po drugiej
wojnie światowej, w 1955 roku, owa ambona i chrzcielnica
przeniesione zostały do katedry poznańskiej, gdzie znajdują
się do dzisiaj. Moim osobistym zdaniem, owe przeniesienie
okazało się raczej korzystne dla Milicza, bowiem w Poznaniu
obiekty te może podziwiać znacznie więcej zwiedzających i
turystów niż w Miliczu. W ten sposób owe obiekty rozsławiają
Milicz dosłownie na cały świat. Wielu oglądających te obiekty
w Poznaniu dowiaduje się właśnie od nich o istnieniu miasta
zwanego Miliczem. Także niemal wszystkie zagraniczne
przewodniki zawierają już informację że obiekty te oryginalnie
wywodzą się z Milicza. W dzisiejszych czasach promocja i
reklama są kluczem do sukcesu. W Poznaniu zaś owe obiekty
doskonale promują i reklamują miasto Milicz. Dlatego moim
zdaniem, przez tak długo jak Poznań będzie przyznawał kredyt
Miliczowi za powołanie do życia tak pięknych obiektów,
obiekty te powinny pozostawać w Poznaniu zaś Milicz ciągle
może być dumny z ich powodu.
#D4.
Słynny ołtarz kościoła Świętego Andrzeja Boboli w Miliczu:
Kościół ten z
upływem czasu wyposażony też został w ołtarz drewniany
niezwykle kunsztownej roboty i zapierającego dech piękna.
Ołtarz ten ostał się w kościele po wojnie w stanie nieuszkodzonym.
Stąd powojenni wierni Milicza mieli okazję jego podziwiania
podczas każdej mszy świętej. Z tego co o nim pamiętam,
ołtarz ten ogromnie wiernie imitował wygląd boczny głównej
komory oscylacyjnej UFO średniego typu, jaki obserwowany
jest przez ludzi uprowadzanych do UFO. W centrum posiadał
więc on pojemnik imitujący samą ową komorę oscylacyjną.
Pojemnik ten otoczony był urządzeniami sterującymi i lampkami
kontrolnymi. Przebiegały przy nim kolumny imitujące słupy
pola magnetycznego i telekinetycznego wytwarzanego przez
każdy pędnik UFO. Posiadał też fragmenty czasz z osłony
pędnika UFO jakie jarzyły się złotymi iskrami indukowanymi
przez pole magnetyczne generowane w tym pędniku. W sumie,
wygląd tego oryginalnego i ogromnie pięknego ołtarza
kościoła Świętego Andrzeja Boboli w Miliczu, bardzo
wiernie ilustrował to, co dzisiejsi ludzie uprowadzani do
UFO raportują jako obserwacje pędnika głównego tych
pozaziemskich wehikułów.
Ołtarz ten nie był zresztą wyjątkiem w
imitowaniu wnętrza i wyposażenia UFO.
Jak to bowiem wyjaśnione zostało w punkcie
#16 odrębnej strony internetowej o mieście
Wrocławiu,
a także w punktach #17, #18 i #19
odrębnej strony o mieście
Miliczu,
praktycznie każdy dawny kościół
chrześcijański na Ziemi wiernie
imitował sobą to co ludzie uprowadzani
do UFO odnotowali we wnętrzach wehikułów
tych sekretnych okupantów Ziemi.
Motto tej strony:
Aby zobaczyć przyszłość koniecznym
jest uważne przyglądnięcie się przeszłości.
Część E:
Ciekawostki i folklor na temat kościoła Świętego Andrzeja Boboli w Miliczu:
#E1.
Pozostałości średniowiecznego cmentarzyska wokół kościoła Świętego Andrzeja Boboli:
Fakt że
na obszarze otaczającym obecny kościół Świętego
Andrzeja Boboli faktycznie istniał kiedyś średniowieczny
cmentarz, potwierdzany jest przypadkowym odkryciem
z około 1955 roku roku. Podczas robót ziemnych z okazji
przeprowadzania jakiejś instalacji, odkopano wówczas
dwa średniowieczne groby komorowe z pełną zawartością.
Groby te miały kształt jakby niewielkich wydłużonych
piwniczek o sklepieńku i ściankach bocznych w kształcie
łuku romańskiego. Jako materiał na ich budowę użyta
była miejscowa "ruda darniowa". To zaś oznaczało,
że pochodziły one jeszcze z okresu poprzedzającego
wybudowanie pierwszej cegielni milickiej, czyli z okresu
przed 14 wiekiem. Ponadto ich kształt oraz uformowanie
były zupełnie nietypowe dla Polski. Osobiście nie jest
mi wiadomo aby przed 14 wiekiem budowane były w
Polsce tego typu grobowce komorowe. Jedyne miejsce
gdzie widziałem dokładnie takie same grobowce był
północny Cypr. To zaś zapewne oznacza, że w omawianych
tu grobowcach pochowani byli jacyś kupcy lub podróżni
przybyli do Milicza gdzieś z obszaru Morza Śródziemnego,
którym albo się zmarło w drodze, albo też którzy zostali
śmiertelnie poranieni przez jakichś milickich bandytów.
* * *
Pechowo dla
naszej znajomości historii Milicza, odkrycie tych starych
grobów komorowych nastąpiło w czasach, kiedy takie
znaleziska traktowane były z lekceważeniem i nikt nie
zapraszał archeologów dla ich przebadania. Po odkryciu
więc że stoją one na drodze właśnie układanej instalacji,
zostały one po prostu rozłupane, zaś ich gruzy usunięte.
Co zaś z nich ostało się zniszczeniu zostało to potem
ponownie przysypane ziemią. Ich rozłupanie umożliwiło
jednak oglądnięcie zawartości przez postronnych ciekawskich
(takich jak ja). O ile dobrze pamiętam, owe stare groby
zlokalizowane były mniej więcej w obszarze, jaki na zdjęciu
"Fot. #2 (29)" powyżej zajmowany jest obecnie przez ów
niewielki trawnik widoczny przy prawym marginesie tego
zdjęcia.
#E2.
Podziemia kościoła Świętego Andrzeja Boboli w Miliczu:
W czasach tuż po
drugiej wojnie światowej, podziemia kościoła ewangelickiego
z Milicza (tego ze zdjęcia "Fot. #2 (29)" powyżej) dostępne były
dla ciekawskich. Tyle tylko, że w owym czasie sam kosciół
był już przemianowany na kosciół rzymsko-katolicki pod
wezwaniem Świętego Andrzeja Boboli. Te osoby które
wchodziły wówczas do owych podziemi opowiadały, że
podziemia te zapełnione były stosami starych trumien.
Jeden makabryczny szczegół jaki im rzucał się w oczy,
to wysuszone i zmumifikowane ciało w niemieckim mundurze,
przybite bagnetem z rosyjskiego karabinu do jednej z tych trumien.
Niemiec ten zapewne był uczestnikiem owego miniaturowego
garnizonu niemieckiego, jaki w milickim ratuszu przeciwstawił
się nacierającym Rosjanom. Podczas gdy jego towarzysze
broni się poddali i zostali rozstrzelani, on zapewne uciekł z
ratusza tunelem podziemnym jaki w owych czasach łączył
ratusz z owym kościołem ewangelickim. Potem ukrywał się
przed Rosjanami właśnie w podziemiach tego kościoła.
Pechowo jednak dla siebie, został on tam przez Rosjan
wykryty. Rosjanie przybili go bagnetem do stosu owych
drewnianych trumien. Bagnet został następnie obłamany,
tak że ciało owego Niemca zwisało z trumien. Wkrótce
potem wyschło jak mumia. Przez kilka następnych lat ów
nieboszczyk w niemieckim mundurze był makabryczną
atrakcją dla odwiedzających te podziemia.
Interesujące
w tych zdarzeniach jest ujawnienie zjawiska owej naturalnej
zdolności podziemi kościoła Św. Andrzeja Boboli do mumifikowania
zwłok. Nie każde bowiem miejsce i nie każde podziemia na
Ziemi posiadają ową zdolność. Faktycznie jest ona raczej
unikatem. Przykładowo, w starożytnym Egipcie uważano ją
za aż tak cenną, że aby ją uformować technicznie odwoływano
się tam do mozolnego budowania ogromnych piramid. Ciekawe
co w milickim kościele powoduje pojawienie się tego rzadkiego
zjawiska.
Fot. #3 (5b):
Wygląd typowego podziemnego tunelu z okresu średniowiecza.
Powyższy tunel dostępny jest dla zwiedzających w Kłodzku. Wejścia do niego znajdują się
przy kłodzkim ratuszu oraz pod twierdzą kłodzką. Jest on dobrze oświetlony, zabezpieczony
przed zabłądzeniem, oraz pełen średniowiecznych eksponatów, warty więc zobaczenia - gorąco
zachęcam. Cały labirynt średniowiecznych tuneli bardzo podobnych do powyższego znajduje się
również pod Miliczem. W czasach aż do zakończenia drugiej wojny światowej tunele te były
przechodnie i utrzymywane w dobrym stanie technicznym. Istniało wówczas otwarte połączenie
tunelowe pomiędzy podziemiami każdego kościoła Milicza, w tym kościoła ewangelickiego z
fotografii "Fot. #2 (29)" powyżej, z całym systemem pozostałych tuneli podmilickich. Potem
jednak wejście z podziemi kościoła do owego systemu tuneli zostało zamurowane.
#E3.
Rzekomy "skarb" kościoła Świętego Andrzeja Boboli w Miliczu:
W czasach
zaraz po drugiej wojnie światowej wśród mieszkańców
Milicza krążyły opowieści o rzekomym "skarbie" który
jakoby miał się znajdować w dużej mosiężnej kuli która
umieszczona jest na samym szczycie wieży kościoła
Świętego Andrzeja Boboli (kula ta służy za podstawę
szczytowego krzyża). Ktoś gdzieś miał jakoby wyczytać
czy usłyszeć, że podczas oryginalnej budowy owego
kościoła, do kuli owej włożono "akt fundacyjny" wraz z
pełnym kompletem ówczesnych złotych i srebrnych
monet i medali. (Szacując po ilości srebrnych i złotych
monet i medali jakie istniały w obiegu w latach 1709 do
1714, "skarb" ów zawierałby zapewne kilka kilo owych
wartościowych kruszców.) W owym czasie Milicz był
mieściną, gdzie niemal wszyscy znali wszystkich. Co
więc zaprzątnęło umysł jednej osoby, już wkrótce było
na ustach wszystkich pozostałych ludzi. Przy okazji więc
remontu dachu na wieży tego kościoła, odbywającego
się około 1957 roku, zdjęto ową kulę i zbadano jej
zawartość. Z tego co słyszałem, podobno okazało się
wówczas, że były w niej zawarte jedynie stare gazety.
Żadnych złotych ani srebrnych monet ani medali w niej
nie znaleziono. Interesujące więc, czy ów "skarb" został
już wcześniej znaleziony przez kogoś innego, czy też
faktycznie dla zmylenia ewentualnych poszukiwaczy,
publicznie pisano że znajduje się on w owej kuli,
podczas gdy faktycznie ukryty on został w innym
bardziej sekretnym miejscu tego kościoła.
* * *
Tak nawiasem
mówiąc, to owe kule lub dyski jakie zawieszane są ponad
dachem niemal każdego kościoła, faktycznie wywodzą się
z dawnych obserwacji UFO. (W dawnych czasach UFO i
UFOnautów uważano za istoty nadprzyrodzone - co wyjaśniam
dokładniej na stronie internetowej
UFOnauci,
a także w podrozdziale V9.1 monografii [1/4] zawierającym
formalny dowód naukowy, że "religijne diabły to dzisiejsi
UFOnauci".) Mianowicie, kule te lub dyski imitują kuliste
lub dyskoidalne wehikuły UFO małego typu, jakie zaobserwowano
kiedyś że zawisały one ponad pędnikami główymi cygara
złożonego z wielu wehikułów UFO dużego typu, a imitowanego
przez całą wieżę danego kościoła. To właśnie z tego powodu,
wierzchołki wież kościelnych (a także świątyń muzułmańskich)
zawsze upodabniane są do wyglądu tzw. "konfiguracji niezespolonych"
lub "konfiguracji semizespolonych" sprzęganych z wielu UFO
a opisywanych w podrozdziałach F3.1.3 i F3.1.2 monografii
[1/4] udostępnianej nieodpłanie za pośrednictwem tej strony
internetowej. Najbardziej wierna imitacja wehikułów UFO przez
owe zakończenia wież kościelnych istnieje we wrocławskiej
katedrze pokazanej na zdjęciu 1 ze strony internetowej
Wrocław.
Owe dyski na wierzchołkach obu wież katedry wrocławskiej
imitują sobą bowiem nie tylko wygląd zewnętrzny błyszczących
dyskoidalnych UFO drugiej generacji, ale również wygląd
czarnych ośmiobocznych komór oscylacyjnych widocznych
w centrum pędników głównych tych UFO.
Part F:
Touches of supernatural from the area of Milicz:
#F1.
Sapieha - means a bat-like flying mischievous "wizard" from the area of Milicz:
Motto:
"In every story hides a grain of truth."
Every area of the world has its own
manners of scaring children, which
are slightly naughty, but not enough
naughty to deserve for a slap. If I
remember well, in years 1970s in
Wrocław
one could effectively scare almost
every kid on a street through reminding
a "black hand" to it. But why kids
from Wrocław of that time were extremely
scared of this "black hand" being reminded
to them, it is always going to remain
a mystery for me. In times when I was
small, children from the vicinity of
Milicz (i.e. from the area including
Wszewilki,
Stawiec, and Cieszków), were scared
by the warning "Sapieha flies".
However, this particular warning
originated from much older times.
From family stories it is known
to me, that with the same warning
in these areas children were scared
already in times when my parents
were children. This in turn means,
that the flying "Sapieha" raged
in areas of the present "gmina"
Milicz not later than at the
beginning of 20th century.
(But equally well he could
operate in there already much
earlier - as it is NOT known to
me with whom and how were scared
parents of my parents when they
were still children.) I searched
for any written information about
evil bahaviour of anyone from the
family of Sapieha out of these
areas - which behaviours would
provide any indications as to the
origins of this strange warning.
But I found nothing specific.
(If anyone amongst readers knows
anything on this subject I would
be grateful for letting me know.)
The only thing that I managed
to find, is the legend "About
count Sapieha, cunning tailor,
and devils" (in the Polish origin
"O księciu Sapieże, chytrym krawczyku
i diabłach") published, amongst others,
on the web page
krotoszyn.pl/legendy.html,
but originating from the book [F1]
by Stanisław Świrko, "Orle gniazdo:
Podania, legendy i baśnie wielkopolskie"
(Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1969,
strony 201-204). But I suspect that
the Count Peter Sapieha from Koźmin,
who is the main character of this
legend, does not have anything to do
with the warning "Sapieha flies" used
in the area of Milicz - in spite that
all these places lie within the "scope
of patrolling flights of a single wizard".
According what is known to me about this
warning "Sapieha flies", this Sapieha
supposed to be a local "wizard" (a
"wizard" is a male equivalent to a
"witch"). He lived somewhere in the
area and was known to local people.
He had huge wings like a gigantic bat.
These wings were used at nights when
he patrolled "his" area. In these
patrolling flights he searched for
lonely victims who either traveled
alone at nights, or were forced to
work alone at night. After finding a
victim, he usually tormented it on
many different ways, trying to cause
the death of this victim. He caused
this death NOT by personal killing
the victim, but through either scaring
it to death, (e.g. through causing
a heart attack), or through making
it to run until the victim fell to
some bog, water, hole in the ground,
or old well, where the victim drowned
in the result of a panic escape.
In winters he supposedly had the
custom to draw his victims far from
settlements, where they died out of
cold, scare, or exhaustion. Supposedly
he needed these deaths of innocent
people in order to maintain his
magical powers.
The manner of murdering people by the
"wizard" Sapieha corresponded to the
presently known manner on which today
UFOnauts murder people. As this is
explained on web pages about
destructive uses of UFO vehicles,
and also about
bandits in our midst,
UFOnauts also almost never kill directly.
Rather they induce or bring something,
that is to cause death of a given victim.
So that the responsibility for a given
death always falls onto this something,
not onto UFOnauts. Of course, this
something that kills for UFOnauts also
each time is different. For individual
people it is either a deadly illness,
e.g. cancer, or a cunningly arranged
"accident". In turn for group deaths
it always is either a catastrophe, or
an appropriately controlled forces of
nature. For example, in case of
collapsing of the hall in Katowice by UFOs
it was the smashing of the roof of this
hall with magnetic forces, which was
carried out by a UFO vehicle that remained
invisible to human sight. In case of
evaporation of WTC buildings by UFO vehicles
it was a supposed terror attack. In
turn in case of
tsunami of 26th December 2004 induced by UFOs
the real cause was an underwater
explosion of a UFO vehicle.
Similarly like a majority of us, when I
already grew out of the age when this
scaring had any effect on me, I treated
this stories of old folks from the area
of Milicz about the "wizard" named Sapieha,
the same as each one of us treats them -
namely with a big pinch of salt. But
the matter got complicated when I
emigrated from Poland and discovered
that folklore stories about exactly
the same evil creatures with bat-like
wings are known in cultures of practically
entire world. These creatures are known
even on islands which were completely
cut out of the rest of the world. What
even more interesting, the majority of
precise details of these creatures
is repeated exactly the same in folklores
of completely different parts of the
world. Because logically it is difficult
to imagine that old-timers living in
such diverse parts of the world had a
kind of conspiracy and agreed that all
of them are going to describe the same
creatures, the only other explanation
for such an omnipresence of the same
details of these evil creatures, is that
such creatures actually existed. What
even more interesting, various people
claim that they meet these creatures
sometimes even in present times.
With the use of illustrations which I am
providing below on this web page, I try
to document that creatures of the type
as this "wizard" Sapieha from the vicinity
of Milicz in fact are known practically
in all areas of the world. In all descriptions
these creatures have the same key attributes -
in spite that depending on the local
culture these attributes can be illustrated
on slightly different ways. So here are
these illustrations:
Fig. #4:
Female "devil" with what looks like
bat wings. In order to allow a better
examination of her wings and system
of 3+1 clawed fingers on hands and
legs, she is photographed from two
directions. Supposedly just such "bat wings"
had a flying wizard popularly called
"Sapieha", who in first years of 20th
century used to terrorize people from
the area of present administration of
Milicz gmina. (Only that this "Sapieha"
was a male, not a female.) Even in years
of my childhood local autochthons scared
children with a warning "Sapieha flies"!
The above figure of a "female devil"
originates from the culture of Pacific.
(I.e. a far east of the Earth.) But in
Poland just such creatures that have only
four clawed fingers, were also known.
It is about just such a devil writes a
famous Polish poet Adam Mickiewicz in
his poem "Pani Twardowska" (i.e. "Madam
Twardowski"), quote: "... he had chicken
leg and cock fingernails ..." (in original
Polish language "... kurzą nogę i krogulcze
miał paznokcie. ..."). Looking at "cock
legs" of this female devil one can easily
work out who on Earth invented the fashion
for women "high-hill shoes" - in order
to hide in the hills of these shoes this
inconveniently sticking out back claw.
On the figure of the above devil attention
captures a kind of "snake pattern" o her
skin. (This pattern can be seen the best
if one magnifies this photograph to the
entire computer screen by clicking onto it.)
This is probably because of the strange
snake pattern that these creatures have,
that many present UFO abductees claim
that they saw a race of "lizards" on
a UFO deck. This pattern is perfectly
known to New Zealand Maoris. In order
to somehow get sympathy from these
intimidating creatures with magical
powers, New Zealand Maoris make tattoo
of a similar pattern on their faces.
This Maori pattern tattooed on their
skin on image of the pattern from skin
of these "devils" or "wizards" is called
moko.
The real function of these "bat wings"
in creatures that in past were called
"devils" or "wizards", while presently
are called
UFOnauci,
was explained only recently by newest
findings of paragliders. It turned out
that such "wings" assist in better maneuvering
during flights in the air. In fact they
are just made as special additions to
the paragliders costumes. It is worth
to notice, that the creature from the
above photograph looks as if it has two
pairs of hands. One pair of her clawed
hands lifter up spreads her wings, while
another pair is placed along side of the
body thus giving her a human appearance.
These two pairs of hands are simply an
outcome of misunderstanding. These
creatures have only a single pair of
hands - similarly like people do. Only
that the folklore was unaware that their
"wings" are actually appropriately
designed "pelerine" which only takes
the shape of wings when during the
flight this creature lifts her hands up.
So old-timers believed that these creatures
are like birds - means have wings that
are separate from hands and legs.
They overlooked that when these creatures
walk on Earth with their hands hanging
on sides of body, their "wings" simply
turn into a kind of a coat with a pelerine.
The cut of this coat until today is
imitated by the upper part of official
suits of dignitaries and orchestra
conductors, popularly called
"dress coat", "tails" or "claw hammer".
Ordinary people noticed that these
ones who in old times were having
power and money frequently worn just
such "frog" with a pelerine. So ordinary
people started to imitate the cut of this
"fog" in their own official clothing.
* * *
Fig. #4bcd:
Wooden figures carved by New Zealand
Maoris with a primitive technique that did
not know metals. All these figures clearly reveal
that the intimidating "supernatural creatures"
that in past visited and persecuted Maoris
from New Zealand, used to have four fingers
with claws on hands and on legs, and a strange
"snake pattern" on the skin - i.e. exactly the
same as it is visible on the more precise
sculpture of a "female devil" shown in
"Fig. #4" above. Although these figures
originate from a different culture than
the European one, still they illustrate
exactly the same kind of "devils" which
tormented also entire Europe.
The above figures illustrate quite well
what actually was the anatomy of these
"supernatural creatures" which in past
show themselves up to Maoris, and also
how looked like this "snake-skin pattern"
on their skins, which become a blueprint
for the Maori
moko tattoo.
In all Maori figures it is shown consistently
that these creatures had (3+1) clawed
fingers and toes. In Europe such vindictive
and hostile towards people creatures
most frequently were called "devils",
while presently they are called "UFOnauts".
But Maoris called them with the use
of an entire array of other names,
which usually do not have neither Polish
nor English equivalents. The most
frequently used is the name Taniwha.
It hides a number of different monsters,
which warrior-like Maoris used to be
horrified. (Some Maoris claim that they
see these Taniwha even presently.) I was
very intrigued by this name "Taniwha".
So I completed a research aimed at discovering
what actually Maoris understood originally
by this mystical name. This research revealed,
that the name "Taniwha" was given by
Maoris to both, flying vehicles which
we currently call "UFO vehicles", as
well as diabolic crew members arriving
in these vehicles, means to "UFOnauts".
Further information about these Maori
"Taniwha" can be found on the web page
about
New Zealand.
Other name frequently used by Maoris
for these mischievous, vindictive,
and immoral creatures, was Patupaiarehe
(tj. means "people of mist") and "Turehu" -
i.e. equivalent to English fairies and
elves. These names can be approximately
translated as "devils". But they include
also a whole array of other creatures
hostile towards people, which our ancestors
used to know, but about which we gradually
forget. Their examples are "imps", "duce",
and these "wizards" flying like huge
bats. These creatures arrive to the
Earth even currently. Only that they
almost do NOT show themselves to people.
Only sometimes in various victims of
night abductions to UFOs are left on
arms or legs four blue bruises from their
four-digit hands, formed into a characteristic
(3 + 1) pattern and sometimes having
point punches of skin caused by their
sharp crow-like claws. Here it is
what subsequent photographs are
showing:
(#4b - left) Very old wooden
figure, which I photographed in March
2006 in the Museum in Christchurch,
South Island of New Zealand. But very
similar Maori figures can also be
found in practically almost every
museum of New Zealand.
(#4c - centre) Wooden figure of the
Maori Taniwha, which scares visitors to
geysers in Rotorua. I also photographed
it in March 2007 in the Museum of Geysers
in Rotorua on the North Island of New
Zealand. On the hand of this creature
one can clearly notice 3 clawed fingers.
Although from this direction of photographing
it is not visible very clear, one still
can notice that from special holes for
claws in the front of their shoes, also
only 3 claws are sticking out from
each leg. In the Maori culture these
Taniwha always are shown in a manner
which supposed to induce fear. After
all these were creatures that one should
fear. Thus in their carving Maoris
emphasize these attributes of the
creatures, which induce fear. In this
case it includes inhumanely long tang -
these evil creatures could leak their
own chest, three-plus-one fingers and
toes, with dangerous, cock-like claws,
this scary "snake" pattern "Moko" on
their skin, and also this evil pet-lizard
called "Moko-moko" that hanged over
their chest.
From my own studies it appears, that
"Moko-moko" was in fact a kind of
high-energy weapon, which these
creatures used against Maoris. This
weapon was always carried by Taniwha
- hanging on their chests, means in the
same way as people carry today machine
guns in the readiness to shoot. Because
during the use this weapon become like
"alive" and obediently carried out
orders of its owners, the Maoris who
did NOT know technical devices explained
it to themselves as a kind of pet-lizard
which normally sleeps motionlessly, but
on the command from the owner it rapidly
becomes alive and "bites to death" the
indicated victim.
This green lizard hanging from the tang
of this "Taniwha" just is a "Moko-moko".
Notice that the mouth of this Moko-moko
is directed towards intestines of
its master, as if this lizard contemplated
whether it should bite the intestines
and only the fear stopped it from biting.
Moko-is a very scary kind of monster.
For Maoris it was the second god of
death. The first god of death was
for Maoris a gigantic female called
"Hine-nui-o-Te-Po". She was the god
of n ordinary parting with life. In
turn the lizard "Moko-moko" was a god
of a special (horrifying) way of dying,
which presently we would describe with
the name of "radiation illness". Maoris
believed, that this terrible death was
caused by such an invisible lizard eating
up intestines of a given victim. In turn
this lizard was, amongst others, an
obedient pet of Taniwha that obeyed
commands of these creatures. About the
"Moko-moko" comprehensive explanations
are provided in subsection C1 monograph
[5].
At this point I should reveal, that
UFOnauts have a weapon of some sort
which generates a high-energy beam
(laser beam or ions). Effects of the
use of this weapon are similar to
these described by the Maori folklore
as an outcome of being "bitten by a
Moko-moko". On Thursday night of 15
Marc 2007, around 4 am, I was abducted
to a UFO deck, where I was shot into my
belly with the use of this horrifying
weapon. More exact description of this
shooting is provided in item #D3 (3)
of the web page about
karma.
In the result of this getting shot, my
body on the belly disintegrated, leaving
a hole of a pencil diameter. I even took
photographs of this hole, but it is too
ghastly to be shown in public. This shooting
me in belly was carried out within a whole
string of various persecution that vindictive
UFOnauts carried out on me for reasons
described in item of the web page about
Wszewilki of tomorrow.
The reader probably wonders how it is
possible that an inanimate object that
is a kind of weapon used by aliens, could
be interpreted by Maoris as a specially
deadly-biting lizard. But if one considers
carefully the situation in which Maoris
were then, and also the knowledge that
Maoris had, then immediately such an
interpretation of the weapon ceases to
surprise. After all, this weapon was able
to get "alive" in hands of their "masters"
and to "bite" the indicated person. But
Maoris of these times did NOT know machines
nor know the fact that machines are able
to "become operational" similarly like
living creatures do. Everything that
surrounded Maoris, was then subdivided onto
two categories only, namely onto inanimate
objects, such as e.g. stones, and onto
living creatures, such as e.g. fish or
lizards. Because this weapon sometimes
could become "alive" in hands of aliens,
it could NOT be an inanimate object,
but must be a living creature. Similarly
believed primitive Europeans of ancient
times, which considered UFO vehicles to
be living creatures belonging to a kind
of flying snakes called "dragons" - as
I try to realize this to readers on the
web page about
evidence of UFO activities on Earth.
The only problem that Maoris had with
the weapon of aliens, was the kind of
living creatures to which it needed
to be qualified. Their choice was a
deadly-biting "lizard" probably for several
different reasons. Firstly, every weapon,
even the one that projects a laser
beam or a stream of ions, must have a
kind of a "barrel" from which it delivers
its deadly charges. In turn looking
at such a barrel from the position
of a future victim, one quite well
sees the similarity of it to a lizard
with an open mouth. After all, even our
present kinds of weapon viewed from
the direction of a person being shot at,
also look like lizards. Not mentioning
that in many countries of the Far East,
e.g. in Malaysia, China, Korea, or Japan,
in old times e.g. small cannons were
shaped in such a manner that in appearance
they resembled sculptures of lizards,
from the open mouths of which bullets
were ejected. Another reason for which
the weapon of aliens Maoris considered
to be deadly-biting lizards, was the
fact that most of time this weapon was
inanimate, means it behaved as if it
"sleeps". In turn in New Zealand there
is a kind of lizard-like creatures called
tuatara
which for many hours can persist completely
motionless, behaving as if it was an inanimate
object. Finally every weapon emits a kind
of sound during shooting. It is highly
probably that the evil weapon of aliens
described here emits during shooting a
noise similar to that of chatting of lizards.
(#4d - right) Also a very old wooden
Maori figure from the museum in Dunedin,
South Island of New Zealand. On the free
hand with which this creature plays with
its own weapon, one can clearly notice the
set of 3+1 clawed fingers. Highly interesting
is also the weapon itself with which
this clawed creature plays. This weapon
represents a motionless (means "sleeping")
"Moko-moko". However, such a sleeping
Moko-moko was called differently than
Moko-moko in the alive state when it
was "biting" the indicated victim.
For example, it was called Wahaika,
Patu, Kotiate, Maripu, Mere, etc.
robably all these names immitate original
names of various designs of the same
basic weapon of these creatures. After
all, our human firearms also are called
on many different ways - depending on
what design of it someone has. Some
versions we call pistols, others machine
guns, Kalashnikovs, or pepeshas, etc.
Similarly as in our firearms, almost
in all immitations of this alien
weapon one can clearly distinguish
a kind of a barrel and a butt. In
immitations called Wahaika and Maripu
one can even see triggers, and also
remnants of a back-sight or view-finder.
(These immitations with a religious
accuracy were manufactured by Maoris,
who carved them in wood, bone, or stone.
Because they were copied now we can see
them in museums or in the internet.)
Only that these immitations Maoris
used later like clubs - means they
grabbed them by barrels and hit
enemiess with their butts.
In order to imitate the original
green colour of Moko-moko, Maoris
most treasured a copy of this weapon
when the imitation copy was carved
from a fragile green nephrite (also
called "jade" or "greenstone"). Of
course, from the military use point
of view the weapon carved from
brittle nephrite (jade or greenstone)
does NOT make any sense. After all,
it disintegrates onto small pieces
in each impact with weapon of the
enemy or in each hitting of something
hard. But from the point of view of
prestige, means Maori "Mana", having
an imitation of the weapon that faithfully
reflects both the shape and the green
colour of the sleeping and motionless
"Moko-moko" had, and still have, a
huge significance to Maoris. Maoris
were not worried at all neither by
the brittle material their weapon
was made of, nor by the clumsiness
of this weapon. They sincerely believed
that due to the immitating nature,
this weapon have acquired part of
magical powers of the original weapon
of aliens. Thus it allows the users
to overcome easily the enemies.
* * *
More information about the cosmic
origins of evil creatures currently
called UFOnauts, while in past called
"devils", one can find on the web page
about
God.
In turn more exact descriptions of the
appearance of this race of UFOnauts
which looks identically to people,
and thus which can secretly
change
for selected people without being
noticed by us, are provided on
separate web pages named
"Antichrist",
"UFOnauts",
"evil",
"aliens",
"26th day", or
"Malbork".)
Part G:
Summary, and the final information of this web page:
#G1.
The summary of this web page:
Old folklore stories of past people
we usually treat with a big pinch of
salt and we tend to forget them fast.
But this web page indicates that such
stories frequently contains very vital
information - which it is much more
beneficial to remmeber and to analyse
scientifically.
#G2.
Technical comments about this web page:
Polish letters. In text of
this web page in various places Polish
characters (letters) may appear.
Unfortunately, some servers and some
browsers tend to deform the display
of Polish letters, replacing them with
some other character sets. In a
spontaneous manner computers seem
to display correctly these Polish
letters only when they use Windows XP
(or higher), or when their Internet
Explorer is set for displaying them.
(In order to set your "Internet Explorer"
on the correct displaying of Polish
letters, you need to click on the
position "View" (i.e. "Widok" in Polish)
in the pull-down menu of this browser,
then you need to click onto the command
"Encoding" (i.e. "Kodowanie" in Polish),
finally click on "More" (i.e. "Dalsze"
in Polish). In turn when the submenu
"More" (i.e. "Dalsze" in Polish) opens,
which contains various alphabets,
you need to choose, and to click
the alphabet marked "Central European (Windows)"
(i.e. the "Srodkowoeuropejski (Windows)" in Polish).
But if in any chance such settings
do not help, just in case I would like
to inform, that if in someone's computer
various strange characters do appear, then
this probably means that his/her computer
does not display correctly Polish letters.
In such a case it is good to know,
that displayed characters have following
meanings:
"ą" = "a" with a tail, "Ą" = "A" with a tail,
"ć" = "c" with ' above it, "Ć" = "C" with ' above it,
"ę" = "e" with a tail, "Ę" = "E" with a tail,
"ł" = "l" crossed, "Ł" = "L" crossed,
"ń" = "n" with ' above it, "Ń" = "N" with ' above it,
"ó" = "o" with ' above it (means another Polish "u"), "Ó" = "O" with ' above it (means another Polish "U")
"ś" = "s" with ' above it, "Ś" = "S" with ' above it,
"ź" = "z" with ' above it, "Ź" = "Z" with ' above it,
"ż" = "z" with a dot above it, "Ż" = "Z" with a dot above it.
Here is the list of Polish letters that
may appear in my texts:
ą ć ę ł ń ó ś ź ż (lower-case uniquely Polish letters)
a c e l n o s z z (Latin and English equivalents of lower-case uniquely Polish letters)
Ą Ć Ę Ł Ń Ó Ś Ź Ż (UPPER CASE uniquely Polish letters)
A C E L N O S X Z (Latin and English equivalents of UPPER CASE uniquely Polish letters).
I should add here, that after I noticed
very humble effects of my use of Polish letters, usually my Polish text I still
write with the use of English (Latin) alphabet. This is not a big error, as the
majority of Polish words anyway use the Latin alphabet only.
#G3.
Other web pages which also have a connection with this web page:
#G4.
Other web pages which discuss matters that facilitate
a better understanding of supernaturality, churches, etc.:
A whole range of web pages of totalizm
listed in
Menu 4 and
Menu 2
presents subject area which has various
links with topics discussed on this web
page. Therefore I warmly recommend the
reader ghaving a look at these web pages.
Probably most vital amongst them are two
web pages about (click on them to run them);
#G5.
Contact details with the
author
of this web page:
Possible comments or questions connected
with the content of this web page are welcomed
under any of internet addresses of the author,
i.e. addresses of
Dr Jan Pajak,
while for the duration of 2007 - Prof. Dr Jan Pajak.
A list of current addresses and contact details
of the author is provided on a separate web page
named
FAQ - questions
accessible through "Menu 1" and "Menu 2".
#G6.
Even the biggest skeptics probably have noted already
these sabotaging banners which persistently show
themselves on every internet web page of
totalizm -
including this web page:
These banners persistently implying
the existence of supposed errors,
trouble every web page of totalizm
and discourage people to viewing it.
They are another example of the multitude
of sabotages to which everything that
concerns totalizm is subjected by
UFOnauts
who secretly occupy our planet. (When
these banners appear, the best thing
to do is to click on "X" or on "No".)
Even for the biggest skeptics these
persistent banners of non-existing
errors should be a good visual evidence
that some mischievous and well-hidden
power actually sabotages and destroys
web pages of totalizm and everything
else that is lined with totalizm.
After all, if the user copies these
web pages to his or her own computer,
these supposed errors rapidly disappear.
This is because web pages of totalizm
DO NOT USE scripting at all, while
this kind of error banners can appear only
when badly written scripts are present.
(Web pages of totalizm are programmed
in the HTML language - completely without
a use of scripts.) UFOnauts cunningly
and secretly install these banners in
the system software of all servers on
which web pages of totalizm are hosted.
Thus, these special banners appear almost
exclusively on web pages of totalizm.
After all, their sole aim is to sabotage
web pages of totalizm without leaving
a trace who carries out these sabotages.
But in spite of these persistent sabotages
and visual evidence of it, still many
naive people do not want to believe,
that the Earth is secretly occupied
by evil UFOnauts - the actions and
intentions of which totalizm tries
to disclose.
* * *
If you prefer to read in Polish
click on the Polish flag below
(Jeśli preferujesz czytanie w języku polskim
kliknij na poniższą flagę)
Date of starting of this web page: 15 August 2004.
Date of the latest updating of this web page: 7 May 2007.
(Check in "Menu 3" whether there is even a more recent update!)
Here are indications of subsequent counters of visits to this web page:
Free Website Counter
